Omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie (mbo-keuzedeel K1145, niveau 3 en 4)

Kerntaken en werkprocessen

• Omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie

• Complexiteit: De beginnend beroepsbeoefenaar beschikt over specialistische kennis en beroepsspecifieke vaardigheden. Zij kan methodisch handelen om passende ondersteuning te bieden aan mensen met dementie en onbegrepen gedrag en hun naasten. De beginnend beroepsbeoefenaar krijgt te maken met (onverwachte en soms snelle) veranderingen in het gedrag van de zorgvrager waarbij zij haar handelen snel moet kunnen aanpassen en zo nodig doelgerichte interventies moet uitvoeren. Zij werkt regelmatig alleen in laag-, midden- of hoogcomplexe situaties. Zij analyseert de situaties en de problemen waarmee de zorgvrager en naasten te maken hebben en pakt deze problemen aan op een creatieve en verantwoorde wijze.

• Verantwoordelijkheid en zelfstandigheid: de beginnend beroepsbeoefenaar voert zijn/haar werkzaamheden zelfstandig uit in afstemming met de cliënt, naasten en andere betrokkenen bij de zorgverlening. Hij/zij kan terugvallen op collega’s in het (multidisciplinair/interdisciplinair) team of zijn/haar leidinggevende. Wanneer nodig consulteert hij/zij deskundigen. Hij/zij is verantwoordelijk voor de interventies die hij/zij inzet.

Vakkennis en vaardigheden:

– heeft specialistische kennis van oorzaken, verklaringen en vormen van onbegrepen gedrag bij mensen met dementie
– heeft specialistische kennis van gevolgen van onbegrepen gedrag voor het functioneren van de zorgvrager en de omgeving
– kan onbegrepen gedrag bij mensen met dementie methodisch in kaart brengen
– kan wet- en regelgeving, zoals de Wet Zorg en Dwang bij cliënten met onbegrepen gedrag en dementie toepassen
– kan interventies toepassen, zoals muziek, dans, kunst, massage, aromatherapie, aanraking, voorlichting, psycho-educatie, psychosociale en psychische interventies (motiverende gespreksvoering, signalering en begeleide zelfhulp)
– kan instrumenten m.b.t. onbegrepen gedrag toepassen, zoals de Hartenroos van Leefplezier en de Zorgstandaard Dementie
– heeft kennis van relevante richtlijnen, zoals richtlijn probleemgedrag bij mensen met dementie
– heeft specialistische kennis van vormen van dementie

Interventies bij de mens met dementie en onbegrepen gedrag
De beginnend beroepsbeoefenaar stemt met de zorgvrager met dementie en/of naasten af welke interventies ingezet zullen worden. Ze geeft hierbij uitleg over verschillende interventies. Indien nodig stemt ze de interventies af met het multidisciplinaire team. De beginnend beroepsbeoefenaar zet de interventie in. Ze observeert wat het effect van de interventie is op het gedrag van de zorgvrager met dementie. Vervolgens evalueert ze de interventie met de zorgvrager, naasten en eventueel het multidisciplinaire team. Indien nodig stelt ze de uitgevoerde interventie bij. De beginnend beroepsbeoefenaar informeert betrokkenen over het onbegrepen gedrag van de zorgvrager met dementie en bespreekt hoe ze hier mee om kunnen gaan.

Resultaat: De interventie is uitgevoerd en geëvalueerd en het onbegrepen gedrag is (meer) begrepen. De betrokkenen zijn geïnformeerd over de interventie en uitkomsten hiervan.

Gedrag: De beginnend beroepsbeoefenaar:
– stemt effectief met de zorgvrager en/of naasten af welke interventies ingezet zullen worden;
– zet interventies doelbewust in en houdt in het handelen rekening met de omgeving;
– let zorgvuldig op het gedrag en welbevinden van de zorgvrager met dementie en de naaste;
– gaat steeds open het contact aan met de zorgvrager met dementie en onbegrepen gedrag en/of naasten;
– observeert zorgvuldig het effect van de interventie op het gedrag van de zorgvrager met dementie;
– evalueert de interventie adequaat met de zorgverlener, naasten en eventueel multidisciplinaire team.